Wat we wél zeker weten, is dat de impact aanzienlijk kan zijn, vooral wanneer oudere toestellen intensief worden gebruikt. En precies daar ligt de grootste kans om de uitstoot structureel te verlagen.
Energiecrisis legde het probleem van oude toestellen bloot
Tijdens de energiecrisis van 2022-2023 schakelden veel gezinnen vaker hun bestaande houtkachel, open haard of oude allesbrander in. Deze toestellen hebben meestal een lager rendement en een hogere uitstoot. De tijdelijke stijging van emissies hangt dus vooral samen met het gebruik van oudere installaties, niet met moderne Ecodesign-toestellen. Dat onderscheid is belangrijk voor het debat én voor het beleid.Pelletkachels: nog consistenter en properder
Moderne houtkachels stoten al veel minder uit dan oudere toestellen, maar pelletkachels gaan nog een stap verder. Pellets zijn een genormeerde en zuivere brandstof met constante kwaliteit. Daardoor verloopt de verbranding automatisch en gecontroleerd, en is er minder afhankelijkheid van het stookgedrag van de gebruiker. Het resultaat: een zeer lage uitstoot, een hoog rendement en een stabiele werking.Buitenlandse voorbeelden tonen dat vervanging werkt
Landen die een actief vervangingsbeleid voeren, tonen dat houtverwarming perfect kan samengaan met een dalende uitstoot. In Duitsland zorgde een structurele vervanging van oude toestellen ervoor dat het aantal moderne kachels toenam, terwijl de uitstoot van fijnstof tegelijk met ongeveer 40% daalde. Dit bevestigt dat niet de houtverwarming op zich het probleem is, maar vooral het bestaande park van verouderde toestellen en foutief gebruik.Vier pijlers voor een effectief beleid
Een duidelijk beleid kan de uitstoot snel doen dalen, op basis van vier eenvoudige pijlers:1. Versnelde vervanging van oude toestellen
Oude kachels, open haarden en allesbranders vervangen door toestellen met het hoogste rendement, de laagste uitstoot en automatische sturing.
2. Installatie via vakbekwame professionals
Correcte plaatsing en afstelling door erkende installateurs garanderen optimale werking en minimale emissies.
3. Informeren en sensibiliseren van gebruikers
Gebruik van droog, onbehandeld hout en correcte aanmaaktechnieken, zoals de Zwitserse stookmethode, verminderen emissies aanzienlijk.
4. Samenwerking tussen overheid en sector
Overheid en sector moeten samen investeren in begeleiding en opleiding zodat gebruikers correct leren stoken. Met deze aanpak kan Vlaanderen een duidelijk dalende emissietrend realiseren zonder het comfort en de energiezekerheid van gezinnen te ondermijnen.
Waarom gezinnen voor een kachel blijven kiezen
Huishoudens kiezen vandaag voor een kachel om meerdere redenen:• Gezelligheid en sfeer
• Energiezekerheid
• Extra warmte tijdens koude piekmomenten
• Bescherming tegen stijgende energieprijzen
Hout- en pelletverwarming zullen dus een blijvend onderdeel van het energielandschap blijven. De uitdaging ligt niet in het ontmoedigen ervan, maar in het versneld moderniseren van het bestaande toestellenpark.
Tijd om de volgende stap te zetten
De sector voldoet vandaag aan alle opgelegde normen voor de verkoop van nieuwe toestellen. De volgende stap ligt bij het beleid: een duidelijke strategie om oude installaties versneld te vervangen, gebruikers correct te informeren en professionele installatie te stimuleren.Met een actief vervangings- en sensibiliseringsbeleid kan houtverwarming tegelijk een betrouwbare hernieuwbare energiebron blijven én de uitstoot sterk dalen. Dat is de richting waarin Vlaanderen nu de volgende stap moet zetten.
Bron: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/03/uitstoot-houtkachels-ernstig-onderschat/